bacterie die zich gedraagt als een virus

Een bacterie die zich gedraagt als een virus

Een bacterie die zich gedraagt als een virus: het klinkt als science-fiction, maar het blijkt werkelijkheid.

Darmbacterie E.coli blijkt zich even snel tussen mensen te verspreiden als het virus dat de Mexicaanse griep-epidemie veroorzaakte in 2009. De ontdekkingbetekent dat we radicaal anders naar bacteriële infecties én antibioticaresistentie moeten gaan kijken.

Een team van onder meer het Britse Wellcome Sanger Institute en de Universiteit van Oslo kwam tot de verrassende ontdekking dat de E. coli-stam ST131-A, een darmbacterie, zich met een tempo onder mensen verspreidt dat vergelijkbaar is met dat van het H1N1-virus, de Mexicaanse griep. Het onderzoek verscheen in Nature Communications.

E. coli, de poepbacterie, leeft normaal in de menselijke darm en is meestal onschuldig. Sommige stammen kunnen echter ernstige infecties veroorzaken, zoals urineweginfecties en sepsis. ST131-A behoort tot de varianten die resistent zijn tegen meerdere antibiotica.

Reproductiegetal : Tot nu toe konden onderzoekers alleen voor virussen een zogenoemde R0-waarde berekenen. Die staat voor het gemiddeld aantal mensen dat één besmette persoon aansteekt. Tijdens de coronapandemie was dit 'reproductiegetal' de graadmeter om de effectiviteit van de genomen maatregelen te communiceren.

Door genetische gegevens uit het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen te combineren met een nieuw model konden de onderzoekers voor het eerst zo’n waarde bepalen voor een bacterie uit de menselijke darmflora.

Daaruit bleek dat ST131-A zich even snel kan verspreiden als virussen die wereldwijde epidemieën veroorzaakten. Dat is opvallend, omdat E. coli niet via druppeltjes in de lucht wordt overgedragen, maar via aanraking, oppervlakken of gedeelde leefomgevingen.

Volgens professor Jukka Corander van het Wellcome Sanger Institute is het essentieel om te begrijpen welke genetische factoren deze snelle overdracht mogelijk maken. "Sommige stammen zijn al resistent tegen meerdere antibiotica", zegt ze in ScienceDaily. "Begrijpen hoe ze zich zo snel verplaatsen is essentieel om ze te kunnen stoppen."

De methode biedt een nieuw instrument om bacteriële infecties te volgen zoals dat tot nu toe alleen bij virussen mogelijk was. Het kan helpen om risicovolle stammen beter te monitoren, vooral in ziekenhuizen waar patiënten kwetsbaar zijn en overdracht sneller plaatsvindt.

Antibioticaresistentie onderzoekers verwachten dat het model ook kan worden toegepast op andere bacteriën. Daarmee wordt het mogelijk om uitbraken eerder te signaleren, gerichter in te grijpen en het antibioticagebruik te beperken.

Dat is nodig omdat antibioticaresistentie sneller oprukt dan de medische wetenschap kan bijbenen: wereldwijd is al 1 op de 6 infecties ongevoelig voor de bestaande antibiotica, meldde de Wereldgezondheidsorganisatie vorige maand.

Bron : Foodlog - Cécile Janssen - 10 nov. 2025